تعریف مخرج

مخرج: محل تلفظ حرفی است که در آن مکان صوت گسسته شده و از حروف دیگر بازشناخته می شود، چه این مخرج محقق باشد یا مقدر.

مخرج محقق: به یک قسمت مشخص از حلق، زبان یا لب ها وابسته است.

مخرج مقدر: مخرجی است که محدوده ی مشخصی ندارد و محل تلفظ حروف سه گانه ی مد می باشد.

 .

نحوه ی ادای مخرج

می توان برای دانستن مخرج یک حرف آن را به حالت ساکن یا مشدد و با افزودن همزه ی وصل به آن ویا دادن یک حرکت (مصوت) (فتحه، کسره یا ضمه) تلفظ نمود، هرجا که صدای تلفظ گسسته شد، همانجا مخرج حرف می باشد.

به عنوان مثال اگر بگویید ” أبْ “  می بینید که مخرج حرف باء در بین دو لب است. (مثال اول)

چنانچه بخوانید “ أَنْ “، می بینید که مخرج حرف نون از نوک زبان در قسمت عقب آن و بخش مقابل آن در لثه های دندان های بالا می باشد. (مثال دوم)

.

تعداد مخرج ها:

علمای تجوید در تعیین شمار مخارج تفصیلی حروف اختلاف نظر داشته و بر سه نظر هستند:

نظر اول: هفده مخرج: این نظر جمهور قراء و نظر خلیل بن احمد و ابن جزری که در کتابش چنین بیان میکند:

مَخَارِجُ الحُرُوفِ سَبْعَةَ عَشَرْ            عَلَى الَّذِی یَخْتَارُهُ مَنِ اخْتَبَرْ

مخارج حروف هفده موردند            برای کسیکه بخواهد یاد بگیرد

نظر دوم: شانزده مخرج: این تعداد با فرو گذاشتن جوف یا حفره ی دهان است، این نظر سیبیویه و شاطبی است.

نظر سوم: چهارده مخرج: این تعداد با فرو نهادن مخرج جوف یا حفره ی دهان و به حساب آوردن مخرج لام، راء و نون به عنوان یک مخرج به جای سه تا به دست آمده است. این نظر فراء و قطرب و سایرین است.

به یاری خداوند به شرح و تفصیل این مخارج در بخش های آتی و بر اساس نظر نخست (هفده مخرج) خواهیم پرداخت.


Fatal error: Class 'Attachments' not found in /home3/faezin/public_html/wp-content/themes/32-Hedayat-2sweb.ir/single.php on line 12