آداب متعلم و حامل قرآن

ـ صادقانه و خالصانه از خدا بخواهد که او را بر حفظ قرآن یاری دهد، و باید هدفش در این راه عملاً و علماً رضایت خداوند باشد.

ـ حفظ قرآن و عمل نمودن به آن باعث علو درجات و رفعت مقام می‌گردد. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است:

«إن الله یرفع بهذا الکتاب أقواماً ویضع به آخرین»  رواه مسلم.
خداوند بوسیله این کتاب اقوامی را بلند و دیگران را پست و ذلیل می‌کند.

ـ باید از وسایلی که باعث عدم تحصیل علم بطور کامل می‌شود خودداری نماید.

ـ باید حفظیاتش با تلقی از دیگران باشد.

ـ نباید از طولانی گشتن مدت حفظ مأیوس گردد، چون پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است:

«إنَّما العلم بالتعلم». رواه الدارقطنی.
همانا علم با یادگیری است.

ـ باید تفسیر آیاتی که می‌خواهد حفظ کند بخواند.

ـ باید برنامه‌ای را تنظیم کند که براساس آن قرآن را خوانده و حفظ نماید.

ـ باید بر خواندن قرآن محفاظت نماید، و زیاد قرآن را بخواند (چون فراموشی قرآن همچون شتر رها شده است که خیلی زود فرار کرده و گم می‌شود) و باید بر مدت حفظ آن محافظت نماید.

ـ باید قرآن را با ترتیل بخواند، خداوند می‌فرماید:

… وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا. (المزمل/ ۴). «و قرآن را با دقت و تأمل بخوان».

ـ و هرگاه آیه رحمت را خواند، درخواست فضل و رحمت را از خدا بکند، و اگر آیه عذاب را خواند به خدا پناه برد، و باید رو به قبله بنشیند همراه با خشوع، وقار و آرامش.

ـ مستحب است که قرآن را براساس ترتیب آن بخواند، و اگر آیه‌ای را خواند که سجده تلاوت داشت، سنت است که سجده ببرد، و اگر بهنگام تلاوت قرآن کسی بر او سلام کرد، جواب سلام را می‌دهد، و پس با خواندن تعوذ (اعوذ بالله من الشیطان الرجیم) تلاوت را از سر می‌گیرد.

ـ آیاتی که حفظ نموده بهنگام برخواستن برای نماز شب بخواند، چون پیامبر صلی الله علیه و سلم می‌فرماید: هرگاه حافظ قرآن، آنرا بهنگام شب و روز بخواند، قرآن او را به یاد می‌آورد، و اگر آنرا نخواند، او را فراموش خواهد کرد. (مسلم با شرح نووی ۶/۷۶، سلسله صحیحه ۵۹۷).

ـ حذر و دوری کردن از معاصی، زیرا از آثار آن فراموشی علم و محفوظات می‌باشد.

ـ در جلوی استاد همچون شاگرد خوب می‌نشیند، و صدایش را بیش از نیاز بلند نمی‌کند، نمی‌خندد و زیاد حرف نمی‌زند، و بدون نیاز و بیهوده به طرف راست و چپ خود نگاه نمی‌کند.

ـ بهنگام مشغله فکری استاد و یا بی‌حوصلگی او قرآن نخواند، و باید تندخوئیها و سوءرفتارهای استاد را تحمل نماید، و اگر استاد با وی بدرفتار کرد ابتدا او معذرت‌خواهی کند.

ـ اگر به محل کلاس آمد و استاد در آنجا نبود منتظر می‌نشیند تا بیاید، و اگر استاد را مشغول به کاری دید اجازه انتظارکشیدن را بخواهد.

ـ هیچ وقت بدون اذن خواستن پیش استاد نرود، مگر اینکه استاد در جایی باشد که نیاز به آن نباشد، و نباید او را با اجازه‌گرفتنهای زیاد ناراحت کند.

ـ باید با استاد مؤدب باشد، و نسبت به او متواضع و فروتن باشد، اگرچه استاد کوچکتر هم باشد.

ـ باید بر یادگیری حریص باشد، و نباید به کم قناعت کند، در حالیکه توانایی یادگیری بیشتر را داشته باشد، و نباید خود را به مشقتی بیندازد که در توانایی او نمی‌باشد، چون باعث ملالت و افسردگی گشته و آنچه هم یاد گرفته از دست می‌رود.

ـ باید نسبت به افراد صالح، اهل خیر و مساکین متواضع و فروتن باشد.

طالب قرآن باید بهترین حال و شمائل را داشته باشد، و نفس خویش را از تمام چیزهایی که قرآن نهی فرموده دور نگاه دارد.

ـ ابن مسعود رضی الله عنه می‌فرماید: باید حامل قرآن به هنگام شب معروف گردد، وقتیکه تمام مردم در خواب هستند، و به هنگام روز شناخته شوند، وقتیکه همه مردم می‌خورند و می‌آشامند، و با حزن و اندوهش وقتیکه همه مردم شاد و خوشحال‌اند، و با گریه و زاریش وقتیکه همه می‌خندند، و با سکوتش وقتیکه همه صحبت می‌کنند، و با خشوعش وقتیکه همه با هم فخرفروشی می‌کنند، و لازم است که حامل قرآن گریان و محزون و حکیم و آگاه و آرام باشد، و نباید خشک و غافل باشد، و نباید داد و فریاد بزند، و نباید سنگ‌دل باشد[۱].

باید به اهل قرآن احترام بگذارد، و از اذیت و آزار آنان نهی کند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[۱]- الآداب الشرعیه، ۲/۳۰۱٫

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نویسنده: ماجد بن سعود آل عوشن
ترجمه: إسحاق بن عبدالله العوضی


Fatal error: Class 'Attachments' not found in /home3/faezin/public_html/wp-content/themes/32-Hedayat-2sweb.ir/single.php on line 12